Posts

Showing posts from 2009

PROBLEMA NG MAKATA SA PANAHON NG TERRORISMO

Image
PROBLEMA NG MAKATA SA PANAHON NG TERORISMO


ni E. San Juan, Jr.



Nangungulila Tila luho’t karangyaan

Habang patuloy ang kabuktutan kasamaan
Terorismo ng Estadong neokolonyal Dahas ng militar at pulis

Patuloy ang pandurukot pagpaslang
Ilan libong biktima ng Oplan Bantay Laya—di na mabilang

Kamakailan, 57 biktima ng masaker sa Maguindanao
Pinagbabaril ang mga mukha’t katawan
Nilapastangan pa ang maselang bahagi ng mga babaeng pinatay

Wala na bang hiya Wala na bang dignidad ang Pilipino?

Karumal-dumal Kahindik-hindik

Pagkatapos ng Auschwitz Buchenwald Intramuros
Barbaridad ng mga pasistang Aleman at Hapon
Sampu ng mga namatay sa Hiroshima at Nagasaki

Payo ni Theodore Adorno, pantas sa sining at pilosopiya,
Wala na’ng kabuluhan ang sining at tula—
Ang tutula pa, talagang tulala!

Ngunit lahat ba’y sakop na ng pulitika ng oportunismo’t dahas ng Estado?
Ng gahasa’t pangungulimbat?

Kasama, pwede ba’ng lumihis sa linyadong programa?
Pwede ba’ng ipakawalan ang isang buntong-hininga
P…

Pangalawang Pagsubok: "Instant Eros"--E.San Juan, Jr.

Image
KAYA PINALAYAS SA HARDIN: Sinamantalang Ulayaw




Habang pinakikiramdaman ang ngiti sa matang pumilantik
Hinagka’t sumimsim
Saglit lamang

Luwalhating kay tamis sumisirit
Saglit lang

Nanuot sa bawat himaymay lubos labis
Saglit lang

Nangalisag sa bangis ng kalmot at kagat
Saglit lamang

Sagad-sagad sumisidhing labis lubos
Saglit lang

Umabot sa kasukdulang putok ng nasa sa laman
Lumbay ng paalam sa pagkaalam

Minsan lamang ang salagimsim

Kaluluwa’y nagkabuhol-buhol sa braso’t binti
Sa lalamunan anong hapdi’t pait

Kusang-loob na pagtatalik mula sa paraisong
Bagamat walang kamataya’y tinalikdan

Saglit lamang

Ay naku, muling hagkan
Apoy ng halik walang taros walang awa kung saan-saan
Walang katapusan

KAYA PINALAYAS SA HARDIN: "INSTANT EROS"

Image
KAYA PINALAYAS SA HARDIN: Sandaling Ulayaw



Hinagka’t sumimsim

Saglit lamang

Luwalhating kay tamis

Saglit lang

Nanuot sa bawat himaymay lubos labis

Saglit lang

Nangalisag sa kalmot at kagat

Saglit lamang

Sagad-sagad sumisidhing labis lubos

Saglit lang

Umabot sa kasukdulang putok ng nasa sa laman

Lumbay ng paalam sa pagkaalam

Minsan lamang

Kaluluwa’y nagkabuhol-buhol sa braso’t binti

Sa lalamunan anong hapdi

Saglit na pagtatalik mula sa paraisong

Bagamat walang kamataya’y tinalikdan

Saglit lamang

Ay naku, muling hagkan

Apoy ng halik kung saan-saan

Walang katapusan


--E. San Juan, Jr.

2 INTERBENSIYON SA USAPING PANGKULTURA

Image
DALAWANG INTERBENSIYON SA REBOLUSYONG PANGKULTURA:


ni E. SAN JUAN, Jr.
Philippine Forum, New York City




I. MABUHAY KA, KA NIC ATIENZA! HAYO NA PATUNGO SA RENDEZ-VOUS NG MGA BAYANI NG LAHI

[Di nabigkas na panimulang hirit ng pakikiramay sa pagdiriwang ng paglalakbay ni Ka Monico Atienza, sa Magnet Café, Quezon City, 28 Enero 2008, sa kooperasyon ng Kilometer 64 at sa imbitasyon ni Ka Alex Remollino at mga katulong sa okasyong iyon)


Una muna’y pasasalamat sa mga kasamang responsable sa pambihirang pagkakataong ito, isang munting pagdiriwang sa buhay at gawa ni Ka Monico Atienza. Hindi ito gaya o gagad sa mga komedya tungkol sa “Pinagdaanang buhay ni Haring Ferdinand…” na sadyang ipinataw sa atin ng mga Kastilang mananakop upang sambahin ang mga aristokratang panginoon noong sinaunang panahon. Manapa, ito’y antitesis o kasalungat ng mga diskurso ng kabuktutan. Si Ka Nic ay isang komunista, tutol sa sistemang piyudal at burgis, tutol sa di mapaniil at mapang-alipin na orden. Makabayang gur…

LUPA TUBIG HANGIN APOY

Image
LUPA TUBIG HANGIN APOY:
Metamorposis at Balat-kayo sa Daigdig ng Pakikipagsapalaran

ni E. SAN JUAN, Jr.

1. LUPA

Nagulat namangha nang bumangga ang balikat natin—aksidente o itinadhana?--
sa pagsalikop ng Blumentritt at Misericordia, pook
ng aking kasibulan at paniningalang-pugad, di sinasadya.

Naligaw ng landas pauwi. Kundanga’y namulat sa ilang, iniilag-ilagan. Sa guhit-
tagpuan, nagkabungguan. Kaibigan, ito’y himutok ng kapus-palad.

Nakapangangalisag--nasa loob pa ba ako ng utak ng kung anong bathala,
binabalak pa, kung sakali. Gayunpaman, dapat magpasiya. Di bale, nawala sa gitna ng paglalakbay. Nasaan ang lagda, palatandaan habang inaabangan ang kagampan?

Buhay ko’y dapat isauli, tanggap ko. Dapat sundin, talimahin: muhon dito, bakod
doon. Ngayon, pagkaraan. Sapagkat gumanap na, aanhin pa ang bukang-liwayway? Ipagbilinan: subaybayan.

Ipinagmumuni: tigil na muna. Pag-aralan ang dahilig na tarundon, baluktot na
pilapil pasikut-sikot sa laberinto ng alabok luwad b…

HARAYA MANDARAYA MAPAGPARAYA

Image
HARAYA MANDARAYA MAPAGPARAYA



Bagamat nahihimbing ka sa kabilang silid (baka nagtutulug-tulugan lamang?)
nagitla sa bira’t bigwas mula sa kung anong nabistay
sa kamalayang naidlip habang napamalik-mata sa TV
batbat ng balita tungkol sa giyera sa Iraq at Afghanistan
hulagway na sinala ng budhi (masalimuot pa sa tunay na karanasan)
hinalughog mula sa hukay ng utak hitik sa panaginip—
Doon ba ibinurol ang mapait na alaala
Bakit susunod sa teorya nina Freud at Lacan?

Samantalang sa tuhod nagsalabid ang gayuma ng salamisim hinugot
sa nabuking istratehiya ng sining-para-sa sining (palpak na hinuha)
Akala mo ba’y tiwalag ka sa kilabot ng mga pangyayari

Pinugutan ng ulo si Zoilo Francisco, taga-Gamay, Samar—
huwag kang magtiwala sa guhit hanggang wala ka sa langit

Anong hayup anong ahas ang gumapang mula sa puntod ng mithing nawaldas
bumibigkis sa leeg, sa balakang (nakadipa ka sa kabilang silid walang muwang)
napagulantang nang lumingon at pumihit, sumisilip ang ngiti—

Na…

US IMPERIALISM AND REVOLUTION IN THE PHILIPPINES-by E. SAN JUAN, Jr., published by Palgrave Macmillan

Image
U.S. Imperialism and Revolution in the Philippines
By E. San Juan, Jr.

After Afghanistan, the Philippines has become the second battlefront in the "global war on
terrorism." U.S. troops have intervened to fight the Abu Sayyaf, a CIA creation, as well as the
Communist-led New People's Army. This is a challenge to all Americans: will they allow U.S.
imperial domination to continue? This book is a critical analysis of the social and political crisis of the Philippines under the brutal Arroyo regime. What are the stakes? Peace, social justice for 87million Filipinos and 10 million Moros, democracy, genuine independence, and the struggle for selfdetermination. [272 pp. / 1-4039-8376-3 / $69.95 cl.]


"San Juan is one of the sharpest and most clarifying voices vis-à-vis Filipino/U.S. and Filipino/world relationships extant. He is an internationalist and political analyst of high morale. It’s about time his incisive theoretical summations are given broader access to strengthen th…

JOSE RIZAL: ISANG PARANGAL

Image
JOSE RIZAL: PANGHIHIMASOK NG IMAHINASYONG PANGKASAYAYAN

ni E. SAN JUAN, Jr.


Palasak nang ituring sa kasalukuyan na ang paksang inihudyat ng pamagat ko sa lekturang ito'y gamit na gamit na, ibig sabihi'y nakasusuya kundi nakaaantok. Ako man ay sawa na sa mga panayam at talumpating nag-uumapaaw sa clicheng pumupuri sa kabayanihan ng "First Filipino" (bansag ni Leon Ma. Guerrero), mga gasgas na halimbawa at de-kahong pagtataguyod ng kumbensyonal na sukat ng kahalagahan ayon sa pamantayan ng dominanteng uri sa lipunan. Lihis sa nakaugaliang pagtatanghal sa kulto ni Rizal, sa panimula'y nais kong isusog ang ilang panukalang makasisilbing mapanghamong pambungad sa ilang repleksiyon ko tungkol sa tatlong sanaysay ni Rizal: "Liham sa Mga Kakabaihan sa Malolos" (1889), "Sobre la Indolencia de los Filipinos" (1890), at "Filipinas, dentro de Cien Anos" (1890).
Sa pagtaya ko, tatlo ang mahalagang naisakatuparan ni Rizal sa kanyang ma…