Tuesday, October 03, 2006

MULA SA TORE NG VILLA SERBELLONI


MULA SA GUMUHONG KUTA SA HARDIN NG VILLA SERBELLONI, BELLAGIO, ITALYA


Sandaling matining ang kristal na tubig sa lawa, kapagkuwa’y

nagsising-sing at umaalimbukay

Di mo pansin ang lagaslas ng hanging pumupukaw
sa mga bulaklak ng tinataluntong landas

pababa

sa gumuhong kutang nakaumang sa ating pakikibaka

Curva pericolosa Rimanere sul sentiero

Sa gitna ng luho’t yamang naipon sa mga mariwasang palasyo nina Duke Serbelloni at iba pang mga “ibong mandaragit”

Huwag ka raw lumihis
lumiko
lumukso-lukso,
banyagang lumuluha kahit walang mata

Sandaling matining, kapagkuwa’y umaalong maharot—nagbabago sa kisap-mata!

Huwag lumipat o magbago, dayuhang lumalakad kahit walang paa—mapanganib daw

Lawang tahimik, mahinahon, salaaming matining
ngunit sa muling paglingon umaalimbukay--
ngunit di mo alintana habang umaakyat ka
upang maabot ang yelo’t ulap sa bagwis ng himpapawid

Sa hardin ng rosas sa grotto nakaluklok ang ispiritu ng mga Romanong sundalo’t alipin ni Pliny,
istoryador—

Abo ni Pliny ang nagging pataba sa lupa
kasiping ng mga buto ng mga pirating anino’y gumagala tuwing dapit-hapong maalinsangan

Curva pericolosa Rimanere sul sentiero

Biglang sumulpot sa gunam-gunam si Victor Olayvar, aktibistang pinaslang ng militar sa
Bohol ilang libong milya ang layo sa Bellagio, Italya….

Manlalakbay mula sa islang dinilig ng dugo ng mga bayani, mag-ingat ka raw
at huwag lumihis sa nakagawiang daan
ng talisuyong inaruga’t kinupkop ng mabiyayang
kalikasang malamyos ang yapos ngayon, kapagkuwa’y maharot

Nag-uulik-ulik
Tatawid sa pagitan ng mga daang nagkrus at nagsalit-salit
Nagdidili-dili
Lumipat sa kabilang daang nagkawing-kawing, nagsing-sing
Nagmumuni-muni
Nakatutok sa diyalektika ng pagtakwil o pagtalima

Talipandas na kinalinga’t inandukha ng mga taga-gubat, tiwalag sa dahas ng rehimeng

komprador sa Pilipinas kakutsaba ng imperyalistang Yangki

Sa baluktot na panahong puspos ng krimen at kabuktutan ng mga naghaharing-uri
Kailangang lumihis sa baluktot na daan
Kailangang humawan, gumawa,
lumikha ng bagong landas doon sa sukal at yagit ng gubat

Harapin ang nakaumang na panganib
Umiwas
sa nakaugaliang pagpapabaya, pagpapaubaya

Curva pericolosa

Iwan, talikdan, itakwil ang bulag na pagsunod sa tradisyon ng mga nang-aalipin at nagpapaalipin

Lundag
Lukso
Lipat Baguhin Ibahin

Mangahas itayo ang bagong hagdan sa pagitan ng langit at lupa

Mangahas ilatag ang tulay mula sa duguang lupa ng mga Villa

tungo sa pinakamimithing dulo’t hangganan
ng ating pinagbuklod-buklod
na pagkikipagsapalaran laban sa nagmana sa kapangyarihan ng mga Pliny at Serbelloni—

Sandaling matining ang kristal na tubig sa lawa, ngunit mayamaya’y

sumusulpot, bumubulwak, umaalimbukay—

Curva pericolosa

Sa bawat sandali, nagbababala, sa ‘sang kisap-mata--
Saan mo itututok,
saang daan at direksyon mo
iuumang ang ‘yong buhay?
______________________________________________________________________________________

[ Kilalang awtor sa buong daigdig, si E. San Juan, Jr. ay kasalukuyang residential fellow ng Rockefeller Foundation sa Villa Serbelloni, Bellagio, Italya. Visiting professor kamakailan sa Katholieke Universiteit Leuven, Belgium, at National Tsing Hua University, Taiwan, siya ang director ng Philippines Cultural Studies Center. Kamakailan inilunsad ang 3 libro niya: TINIK SA KALULUWA at iba pang akda (Anvil), HIMAGSIK (De La Salle University Press), at SAPAGKAT INIIBIG KITA at iba pang tula (U.P. Press). Susunod ang BALIKABAYANG SINTA: AN E. SAN JUAN READER (Ateneo U Press), at SALUD ALGABRE, BAYANI NG LAHI at iba pang tula (bilingual edition; e-book editions).

No comments: